Even een teken van leven :)

Weer even geleden sinds we nog iets van ons hebben laten horen ...

Het is hier echt superfijn en we zijn erg blij met de verandering van stageplaats. We hebben ondertussen allemaal onze 40 bevallingen al gehaald en doen er met plezier nog wat extra bij.

We hebben hier vlakbij een zwembad ontdekt en dat hebben we dan ook al regelmatig bezocht :) We moeten aan ons kleurtje werken hé. ;)

Even kort opsommen wat we nog allemaal hebben gedaan ondertussen:

• Murchison Falls bezocht samen met Sophie en Lore: echt superleuk en machtig!!
• Zwemmen: zowel in Kazo als in Mengo, ook heel erg fijn en meestal samen met Sophie en Lore :)
• De plaatselijke klerenmarkt aan Makerere bezocht (verschillende keren zelfs)
• De craftsmarket die onze aandacht telkens weer weet te trekken en waar we steeds nieuwe leuke dingen vinden
• De equator bezocht en daarna een rit teruggekregen naar Kampala in een grote gele vrachtwagen :)
• Uitgegaan in de Iguana: is absoluut niet te vergelijken met uitgaan in België, maar oo zooo fijn dat we nog 100x terug zouden willen gaan :D
• en nog zoveel meer..

Kortom, we stellen het hier goed en hoe dichter de einddatum komt, hoe erger we dit vinden.. We zijn gesteld geraakt op dit land en zijn mensen..

Maar dus geen nieuws is goed nieuws, maar hier is toch een beetje :D

Hierbij gaan we het laten, tot de volgende!!

Toedeloe!! xxx

Andere oorden: Mengo Hospital te Kampala (week 7: 22/03/2010 tot 28/03/2010)

Maandag  zijn Ann en Eva samen naar Kampala gegaan om het Mengo hospital te gaan bekijken. Siska was goed verbrand van het raften en bleef in Besaniya om haar, nu echt wel tere, huidje te beschermen.

Het Mengo Hospital is duidelijk een groter ziekenhuis als dat in Lugazi. We worden doorverwezen naar het administratief gebouw, waar we met de verantwoordelijke van de vroedvrouwen en verpleegkundigen spraken. Het was duidelijk geen probleem om hier stage te lopen. Zeker niet toen we de documenten toonden die we van de school hadden gekregen. We moesten wel even een document opstellen waarin we de vraag stelden om stage te mogen lopen in hun ziekenhuis. Maar het was allemaal duidelijk snel in de sjakosj ;)

Ze hebben voor ons daar direct een goedkope verblijfplaats geregeld binnen het domein van het ziekenhuis. Op een minuutje afstand van onze ward, fijn dus. We zullen de volgende dag verhuizen en dan ook voorgesteld worden aan het personeel van de ward.

Het is hier heel erg christelijk getint precies, want in het administratief werd er constant kerkmuziek afgespeeld (da's misschien goed voor onze communiezieltjes) en een van de head nurses vroeg ons ook waar we naar de kerk gingen. Ann maar  heeft dan maar gezegd dat we thuis altijd bidden, engeltjes dat we zijn. Als je hier moet uitleggen dat je niet naar de kerk gaat.. dat kunnen ze hier niet echt begrijpen.

We zijn erna nog even op bezoek gegaan in het ziekenhuis waar Sophie en Lore werken en dan hun huisje ook eens gezien.

Daarna zijn we tevreden naar huis vertrokken. Moe kwamen we daar aan en we hadden geen zin meer in het inpakken en verhuizen.

Jammer.. we zitten wel graag in Besaniya, maar we willen echt wel meer actie op stage!

Dinsdag = verhuisdag. Nog een laatste keer in onze banda (de hippo) rondgekeken of we niets vergeten waren en dan, met toch een beetje spijt in het hart, vertrokken naar andere oorden.

Aangekomen in ons nieuwe huisje in Kampala in het domein van het Mengo hospital en ons een beetje geïnstalleerd. Daarna even langs de head nurse van de dag ervoor gegaan, zij vertelde dan dat we de volgende dag direct konden beginnen.

We hebben met haar afgesproken dat we dagen van 12u doen, we beginnen elke dag om 8u en werken tot 20u s'avonds, per week doen we dan 3 dagen.

Woensdag heeft de head nurse ons direct meegenomen naar de Mpenza Ward (zo noemt de maternity/labour ward hier), daar werden we voorgesteld aan de mensen van de labour ward die ons direct op sleeptouw namen.

Direct een drukke dag gehad. Siska heeft 2 bevallingen kunnen doen. Ann heeft in haar eentje een tweeling geboren laten worden en Eva heeft ook twee bevallingen kunnen doen. Fijne start dus! Hopelijk blijft het steeds zo! ;)

Ah ja, leuke anekdote: dit is niet alleen een materniteit voor mensen. We hebben hier namelijk een mama poes rondlopen met 5 superschattige kittentjes, de meeste hebben een grijze tint en er is eentje die zwarte, witte en rosse plekjes heeft.. schattig hé ;)

Donderdag  weer een goede dag, Siska en Eva hebben nog een bevalling kunnen doen. Joepi, actie!!! Zo hebben we het heel graag!

Vrijdag nog een dag vol actie. Eva kreeg 2 bevallingen bij op de bevallingsmeter, ze moest wel weer een episiotomie zetten. Ook Ann heeft nog een bevalling kunnen doen.

Wat een fijne week!! Volgende week weer!!

In het weekend zijn we de Craftsmarket hier in Kampala nog maar eens gaan verkennen en een pizza gaan eten in de Pizza Hot. En ja hoor, we hebben verschillende leuke dingen gevonden bij de crafts.. jammer dat we maar een bepaalde hoeveelheid mee terug kunnen nemen.. ;)

Week 6: van Kawolo tot de Nijl

Maandag 15/03

Al de 6^e stageweek in het Kawolo Hospital te Lugazi in Uganda. Niet te geloven hoe snel het gaat!

Als we aankomen in het ziekenhuis zijn er net 3 vrouwen vlak achter elkaar bevallen, de nachtzuster heeft dus afgezien. Ze is bezig met een vrouw te hechten en bij de twee andere vrouwen moet de placenta nog geboren worden. Ook moeten alle baby's nog verzorgd worden. We springen snel onze kleren in en gaan helpen. Ann en Eva beginnen met de twee vrouwen bij wie de placenta nog moet komen. Siska begint het kleintje te verzorgen van de dame die gehecht wordt het is duidelijk geen pretje voor deze vrouw! Geen wonder dat sommige vrouwen hier niet gehecht willen worden, als je eenmaal het gebrul van deze vrouw hebt gehoord dan krijg je wel schrik!

Even later zijn alle placenta's geboren, alle vrouwen verloskundig nagekeken en de baby's verzorgd en aangekleed/ingewikkeld in doeken. Daarna hebben we de nachtzuster nog even geholpen met de administratie.

Aangezien we deze week onze evaluatiepapieren moeten laten invullen besloten we deze al maar klaar te schrijven, zodat we deze op een rustigere moment met hen kunnen doornemen en afgeven.

Daarna zijn we gaan lunchen.

Na de middag was er nog een dame binnen om te bevallen en Siska heeft deze bevalling uitgevoerd. Weer een gezond Ugandeesje erbij. Nadien moest ze wel hechten, maar dit ging ook weer wat vlotter bij haar.

Daarna teruggekeerd naar Mukono waar we gezellig zonder stroom hebben gegeten (sarcasme!).

Dinsdag 16/03

Toen we vandaag aankwamen op dienst was er een vrouw in arbeid. Joepi, dachten we direct. Blijkbaar was ze volledig ontsloten, maar zat het hoofdje nog hoog. We wisten eigenlijk niets van deze vrouw, dus we vroegen wat meer informatie. De vroedvrouw vertelde ons dat dit de tweede zwangerschap was en dat de vrouw tijdens haar eerste zwangerschap malaria had opgelopen, hierdoor was dit kindje gestorven. Ann vroeg even (voor de zekerheid) "the baby's heartrate is oké?" waarop de vroedvrouw vertelde dat ze deze niet hadden gevonden.

Nu moet je weten dat deze vrouw perfect Engels kon en dit nog niet wist. We besloten zelf ook nog even te zoeken voor harttonen, maar vonden ze ook niet. Toen de vrouw ons vroeg of we harttonen vonden hebben we haar gezegd dat dit niet het geval is. (Nu ik dit typ, besef ik dat in België normaal de arts deze diagnose geeft en nooit de vroedvrouw. Hier komt de arts niet eens binnen in de verloskamer tenzij bij de voorbereiding van een keizersnede)

We slikten dus even en bereiden ons maar voor op een doodgeboorte (voor zover dit mogelijk is natuurlijk). Eva zou de bevalling doen en Ann assisteerde. Even later moest Eva de vrouw sonderen omdat de volle blaas de indaling van het hoofdje van de baby verhinderde. Hierna kon er stilaan begonnen worden met persen. De vrouw duwde echter niet zo efficiënt en het duurde dus wel even. Eva voelde steeds een dikke, harde, scherpe rand bij het onderzoeken en vreesde dat ze een episiotomie zou moeten plaatsen. De sister voelde ook eens en zei dat de vrouw "wide enough" was. Oké dan. Enkele sindika's later was er al het begin van een scheur (zo een die recht naar beneden loopt, joepi...). Eva probeerde zo goed mogelijk te steunen om het verergeren van de beginnende scheur te voorkomen. Het was ook een groot hoofd, want Eva moest heel hard duwen om het hoofdje geboren te laten worden. Toen het hoofd geboren was, bleek de navelstreng 2x om het nekje te zitten. De vroedvrouw schoot Eva even ter hulp om deze snel door te knippen. Hierna was de baby al snel geboren.

We zagen direct dat dit kindje dood was. Het was al een beetje aan het macereren (= ontbinden). Het had al enkele plekjes op haar lichaampje waar de opperhuid weg was. Dit is een teken dat het kindje al eventjes gestorven was. Siska nam het kindje mee om de navelstreng af te binden en het te wegen en in doeken in te wikkelen. De placenta zat nog vast in de baarmoeder, dus daar moesten we even op wachten.

De vrouw en haar familie waren heel hard aan het wenen. En ook bij ons zat het best wel hoog, maar we wilden ons sterk houden.

Natuurlijk gebeurde er dan iets onverwacht. Wanneer Eva de kocher die aan het stuk navelstreng met placenta zit vastneemt, schiet deze een stukje los. Ze krijgt een hele spet bloed in haar gezicht. Ann helpt haar vlug even om haar gezicht af te vegen, gelukkig was haar mond toe en heeft ze geen wondjes in haar gezicht (we weten de HIV-status van deze vrouw niet). Hoewel het Eva duidelijk erg hoog zit, slikt ze eens en draait ze zich om naar de vrouw om de placenta geboren te laten worden. Zodra deze eruit is en Ann het groen licht voor de baarmoeder heeft gegeven zondert ze zich even af. Pfft, wat een rotbegin voor de dag! We hebben er allemaal last van, want even laten staan we allemaal even bij te komen in het aangrenzend lokaaltje. Jah, we moeten toch even op adem komen, ditmaal is het precies zwaarder dan bij de vorige doodgeboorte. Is dit misschien omdat we nu echt een bevalling hebben meegemaakt? Wie weet, we weten wel dat we hier toch echt nog niet aan gewoon zijn en dit ook niet snel zullen worden.

Op deze moment mag deze dag al gedaan zijn voor ons, 't hoeft vandaag echt niet meer.

Wat later gaat Eva op zoek naar een van de sisters om onze evaluatiepapieren eens uit te leggen en af te geven. Er is echter een vrouw in het onderzoekslokaal met 8cm ontsluiting en het is een tweede zwangerschap. Dat kan wel eens snel gaan. Ik roep Siska en Ann erbij. Siska zal de bevalling doen en Ann zal assisteren. Een vlotte bevalling van een mooi baby jongentje volgt. Wat een schatje vol levenslust. Zijn grootmoeder doet een vreugdedansje in de verloskamer. Wat grappig!

Maar wat een tegenstelling met deze ochtend...

Het ene leventje krijgt geen kans en het andere begint vol vreugde..

Daarna gaan we maar lunchen.

Als we terugkomen ligt er een nieuwe dame in de delivery room. Ze spreekt geen Engels of Luganda (het plaatselijke taaltje), maar enkel Swahili (wat we oorspronkelijk dachten dat ze hier spraken). Het is haar derde zwangerschap en ze heeft 5 à 6 cm ontsluiting. Kan goed gaan, dus Ann kan nog eens een bevalling doen. Joepi!!

Ondertussen hebben we ook onze evaluatiefiches afgegeven aan Sister Harriet die begint te pennen. Spannend!

Bij Ann gaat het ondertussen niet zo goed vooruit. De vrouw begint al mee te persen, terwijl ze nog geen volledige ontsluiting heeft. Zowel Ann als de vroedvrouwen proberen haar uit te leggen dat dit echt niet goed is en dat alles zo langer gaat duren. Maar nee hoor, dit heeft geen effect! Gevolg: de baarmoederhals wordt oedemateus (zwelt op) door dit te vroeg persen. Hierdoor zal het nog langer duren eer deze vrouw volledig ontsloten is en mag beginnen persen. We vermoeden dat het hier gaat om een achterste plaatsing en dat de vrouw hierdoor zo vroeg persdrang heeft. Dit gaat dus nog lang duren.

Onze werkdag is er ondertussen al even op en we besluiten dan maar om terug naar Mukono te gaan. Daar kunnen we weer gezellig koken in het donker. Weer geen stroom... Vroeg slapen dan maar.

Woensdag 17/03

Heel rustig op dienst... Vervelend.

Op tijd naar huis gegaan.

Donderdag 18/03

Onze laatste dag op deze dienst, want volgende week gaan we waarschijnlijk in het Mengo hospital in Kampala beginnen. Hier zijn er echt te weinig bevallingen voor ons allemaal en we zitten veel te veel met onze vingers te draaien.

Ook nu is het weer heel rustig.

Maar ja, na een leuke evaluatie, allemaal goeie punten gehad ;) hebben we dan een beetje afscheid genomen van de dienst en beloofd dat we voor we terug naar huis gaan nog eens zullen langskomen. Daarna zijn we weer naar huis vertrokken. 

Weekend 19 - 20 - 21/03

Vrijdag hebben we de ouders van Siska gedag gezwaaid. Zij zijn terug naar België vertrokken.

's Avond zijn Sophie en Lore, onze klasgenootjes die stage lopen in het Mulago Hospital in Kampala, bij ons in Besaniya komen slapen. Want morgen gaan we raften!!

Zaterdag een heel leuke dag gehad met het raften en ook s' avonds was het heel leuk. We zijn met z'n allen aan de Nijl, wat een supermooie omgeving!! (foto's volgen nog)

En lekker gegeten natuurlijk!

Zondag nog even in Jinja rondgelopen bij de Crafts.. we moeten toch zien dat we alle leuke souvenirtjes vinden voor die aan het thuisfront... Daarna naar Besaniya teruggekeerd.

Even een inhaalbeweging³: week 5

Maandag 08/03

Toen we deze ochtend op dienst gekomen waren, was het hier erg rustig. We hebben dan maar een beetje aan de algemene orde van de dienst gewerkt. Geloof ons, dit is hier soms wel echt nodig!

Eigenlijk heel de dag rustig gebleven.

Na onze werkdag zijn we nog even doorgereden naar Jinja waar de zus en ouders van Siska op dat moment ook waren. Samen hebben we daar nog even (door de regen) gelopen en zijn dan met z'n allen terug naar Mukono gegaan.

Dinsdag 09/03

Ook vandaag was het erg rustig op dienst bij aankomst. Jammer, we vinden deze kalmte helemaal niet fijn.

Wel leuk dat de familie van Siska ons vandaag kwam bezoeken in het ziekenhuis. We hebben ze dan ook voorgesteld aan de sisters en ze kregen direct de respons "you're welcome!!". Jaja, verwelkomend zijn ze hier wel. ;)

Nog een babytje van een keizersnede verzorgd ondertussen, maar verder is er niets interessants gebeurd op dienst.

Woensdag 10/03

Vandaag samen met Sophie, de Nederlandse geneeskunde student (wil zich graag specialiseren in de gynaecologie), gaan werken. Eenmaal op dienst aangekomen en omgekleed konden we direct beginnen met de begeleiding van een dame in arbeid. Het was haar eerste zwangerschap en ze had al 8cm ontsluiting. Fijn zo!

Het ging vlot vooruit, want even later had ze 10cm. Eva had zich ondertussen klaargemaakt en Sophie wou eens graag assisteren bij deze bevalling. Hierna volgde een vlotte bevalling van een prachtig Ugandees meisje met een gewicht van 2,530kg.

De moeder en grootmoeder van de pasbevallen vrouw bedankten Eva en Sophie en vroegen naar hun naam zodat ze het kindje een naam konden geven. Het werd een Eve (Eva is wat moeilijker om uit te spreken).

Af en toe sta je hier toch volledig versteld van de gebruiken van de lokale bevolking. Bijvoorbeeld bij de bevalling die Sophie en Eva net hadden gedaan, kwamen de grootmoeder en moeder van de pasbevallen vrouw hen in't lang en in't breed bedanken. Eva en Sophie glimlachten en vertelden dat zij het heel leuk hadden gevonden dit te doen en wat een mooie meid deze baby wel niet was. Maar de familie bleef maar doorgaan met de bedankingen en legde ineens een briefje van 5000 Ugandese Shilling neer. Dat was voor Masaw (= zuster) Sophie en Masaw Eva omdat ze hun dochter zo goed hadden geholpen en zodat ze hun handen zouden kunnen wassen. Eva stond perplex. Sophie had dit al eens meegemaakt en wist dus al dat het heel erg onbeleefd is dit geld te weigeren. Dus toen Eva startte met te zeggen dat dit absoluut niet hoefde, snoerde Sophie haar snel de mond en zei vlug hoe onbeleefd het wel niet was als je dit niet aan wilt nemen. Dat vond Eva best wel lastig. Mensen die bijna niets hebben, geven je dan nog geld. Maar ja, het is heel erg onbeleefd als je het niet aanneemt. Ze dachten er dan eerst iets van te kopen voor de baby, maar ook dit is blijkbaar onbeleefd. Dus hebben we er maar lekker mee geluncht. Vreemde gebruiken toch...

Na de middag zat er een vrouw in het eerste deel van de delivery room die in de voormiddag maar een vingertopje had, maar nu goed was opgeschoten en 7cm ontsluiting had. Het was haar tweede zwangerschap, maar de eerste maal dat ze een arbeid doormaakte, de eerste zwangerschap was namelijk een abortus geworden. Sophie had heel graag eens een bevalling gedaan (dit zou haar eerste bevalling op Ugandese bodem worden) en we gingen er dus voor.

Het werd een echte Belgische begeleiding, want de vrouw was erg moe. Ze was namelijk al 2 dagen in arbeid. En zoals we ondertussen al een beetje gewoon zijn hier, vind men het dan absoluut niet nodig om de contracties wat regelmatiger te laten komen door middel van oxytocine (wat men hier pitocine noemt), maar zegt men dat dit komt omdat de vrouw niet voldoende gehydrateerd is. Nuja.. Het was erg fijn om deze vrouw te begeleiden. Ze sprak heel goed engels en vond het geweldig als we haar rug masseerden.

De sisters vroegen aan Eva om Sophie te helpen bij haar damsteun om zo het hoofdje gemakkelijker te laten komen zonder scheurtjes van het perineum. Wel grappig, als vroedvrouw in spe de gynaecoloog in spe begeleiden. (transfervaardigheid naar andere studenten: check! ;p)

En even later werd er dan een gezond jongentje geboren van 3,430 kg.

Nadat al de administratie gebeurd was, zijn we dan met een tevreden gevoel naar Mukono teruggegaan waar het zwembad van het Colline hotel op ons stond te wachten. Zalig, na dat zweten in de verloskamer!

Donderdag 11/03

Vandaag zou Sophie ons nog eens vergezellen. En ja hoor, ze brengt geluk. Want toen we aankwamen riepen de sisters al: "There's a delivery, hurry!!" Wel fijn om te beginnen. Snel in onze kleren gesprongen en Eva trok in 7 haasten haar handschoenen aan. Ze mocht direct beginnen steunen. Deze vrouw had Eva enkele dagen geleden gevolgd naar echo en toen hadden ze haar gezegd dat ze maar 36 weken zou zijn. Neen hoor, het was duidelijk meer baby als vuchtwater geweest dat te voelen was bij abdominaal onderzoek. Dit was geen klein babytje, dit was een hele hoop baby! De vrouw was ook opgenomen met pre-eclampsie, dus da's een beetje opletten geblazen. Maar ze duwde heel goed en haar bloeddrukken bleven zowat hetzelfde.

Eva zei wel dat ze een episiotomie nodig zou hebben. Dat zelf plaatsen is toch nog een beetje stressen hoor. Het was wel de derde keer dat Eva dit zou doen, maar dan nog. Maar gelukkig, na de episiotomie ging het allemaal erg vlot. Om 9u25 kwam er een mooi babymeisje ter wereld. Een stevige brok baby van 3,730 kg. Sophie nam haar even mee om de eerste zorgen toe te kunnen dienen.

Hierna mocht Eva weer aan het hechten slaan op het minst ergonomische bed van de verloskamer, jihoe voor je rug dus. Maar wat een verbazing bij ons allemaal toen de vroedvrouw vroeg om even te wachten met hechten tot ze de vrouw verdoofd had!! Wow, dit hadden we hier nog nooit meegemaakt! En hierbovenop vertelde de vroedvrouw dat ze, in tegenstelling tot de andere sisters, liever met aparte knoopjes hechtte in plaats van doorlopend! Halleluja! De wonderen zijn de wereld nog niet uit.

Eva was superblij dat ze het zo mocht doen, anders moet je doorlopend hechten. En dat heeft, eerlijk, soms meer het gedacht van een wirwar van draden dan een deftige gehechte scheur of episiotomie. Dus blijdschap alom. ;)

De rest van de dag bleef het rustig en lekker broeierig warm. Dus we besloten de verfrissing van het zwembad in het Colline hotel maar eens op te zoeken. Op naar Mukono dan maar!

Weekend 12 - 13 - 14/03

Een echt luilekkerweekend gehad! Heel warm weer, dus veelkoude douches genomen. Zaterdag filmavondje met onze mede-Besaniya-genoten gehouden, fijn hoor! Zondag lekker gegeten in het Colline hotel.

Een goed weekend dus.

Even een inhaalbeweging²: week 4

Maandag 01/03

Direct een goede start van onze, jaja, 4^e werkweek! Toen we aankwamen op dienst lagen er 2 vrouwen in arbeid, allebei op 8 cm en allebei een eerste kind. Siska en Eva besluiten er volledig voor te gaan. We masseren de vrouwen tot hun ruggen knalrood zien, zo content zijn we met deze actie!

Nadat de vliezen, van de dame die Eva volgt, met een luide knap gebroken zijn en we een kleine zondvloed hebben gehad, schiet deze dame goed in gang. We laten haar even meeduwen, Sindika, Sindika (wat duwen, persen betekent in het Luganda). Eva ziet dat de vrouw een episiotomie (een knip) nodig zal hebben . Ze slikt even, brr, die eerste keer in Uganda, maar ze neemt de schaar vast en zet zich klaar. Pfft, wat een zaagwerk! Botte scharen zijn hier dus normaal. Gelukkig is een kleine knip voldoende en wordt het kindje hierna vlot geboren. Een jongentje met een zeer gezond keelgeluid.

Daarna kwam nog het "leuke" deel: het hechten. Eva had dit al wel eenmaal gedaan hier, maar toch is dit nog spannend. Gelukkig helpt Sister Sara haar op goede weg.

Terwijl Eva nog volop aan het hechten is, is de vrouw van Siska ook klaar om te persen. Ann assisteert Siska bij deze bevalling. Sister Sara gaat wat helpen bij Ann en Siska, terwijl Eva de laatste hand legt aan haar hechtwerk. Een beetje later komt ze dan, toch wel opgelucht, zeggen dat ze klaar is.

Bij Siska en Ann was er ondertussen vordering gekomen, het hoofdje was er bijna. Maar dan.. pfft.. het hoofdje wordt geboren en Ann en Siska zien het Turtle Sign. Dit is het terugtrekken van het hoofdje in de vagina, een teken van schouderdystocie. Dit is een complicatie waarbij het bovenste schoudertje achter het schaambeen blijf haken en de baby dus niet geboren kan worden. Gelukkig hebben we goed opgelet in de lessen ;p. Ann en Siska zorgen er direct voor dat de benen van de vrouw in hyperflexie worden gebracht, om zo een zo ruim mogelijk bekken te creëren zodat het onderste schoudertje wat dieper in het bekken dan komen en de bovenste schouder zo onder het schaambeen uit kan. Ann doet ook  suprapubische druk (druk die wordt uitgeoefend vlak boven het schaambeen om zo het schoudertje onder het schaambeen door te duwen), maar sister Sarah zegt dat ze dit niet mag doen. De schoudertjes wilden nog steeds niet komen en Ann zag dat het handje bij het nekje zat. Ze besloot om Siska te helpen en mee het hoofdje naar beneden te begeleiden. Toen het voorste schoudertje kwam na veel gesleur, kreeg Ann haar vingers onder het okseltje en zo hadden we met twee wat meer grip en kwam het kleintje er eindelijk uit! Het meisje had een enorme teut op haar hoofdje, wat het gevolg was van een kleine bekkendoorgang. Gelukkig dat dit kindje maar 2,900 kg woog, anders had het er niet doorgeraakt! Toen we achteraf met sister Sarah het verloop van de bevalling en onze acties overliepen, begreep ze wat de bedoeling was van de suprapubische druk. Ze had hier nog nooit van gehoord en was blij dat ze nu van ons iets bijgeleerd had.

Hierna gaan we tevreden lunchen, en ja hoor, net op tijd binnen voor de stortregen.

In de namiddag bleef het rustig.

Dinsdag 02/03

Vandaag toegekomen en te horen gekregen dat alle bevallingen net gebeurd waren. Jammer!

In de loop van de voormiddag komt er een dame binnen, dit is haar 5^e zwangerschap. Ze had blijkbaar slechte contracties, maar was al volledig ontsloten. Raar vonden we dat. Er wordt een infuus gestart en oxytocine gegeven. Siska zal deze dame verder volgen.

Even hierna komt er een hijgende en puffende dame binnen. Joepi, denkt Eva, een spoedbevalling voor mij? Ze onderzoekt de vrouw en deze heeft 9cm ontsluiting. Nog even op de zij liggen dan.

Maar nee, de vrouw ligt nauwelijks op de zij of ze begint te persen. Oké, we starten eraan. Maar niet zo vlot als gedacht hoor! Ze grijpt zich vast aan de spijlen van het bed en trek zich heel de tijd omhoog, tilt haar poep van de tafel en nijpt haar benen toe. Jah, zo gaat dat hier niet werken hé! Eva kan niet eens een deftige damsteun doen. Eva maakt zichzelf even boos en Ann gooit haar gewicht in de strijd om de benen van de dame open te krijgen/houden. Maar eind goed, al goed. Even later is er een gezonde baby-meid geboren!

Eva besluit de administratie van haar bevalling al te doen terwijl Ann zich klaarzet om Siska te assisteren bij haar bevalling. Deze gaat absoluut niet vlotjes! De vrouw duwt totaal verkeerd. Voor een 5^e bevalling zou je toch wel anders verwachten! Dus ook hier benen toe, poep van tafel, ... alles behalve wat het zou moeten zijn. Siska moet superhard steunen om te proberen het hoofdje geboren te laten worden. Maar wat een groot hoofd komt hier kijken, amaai! Als het hoofdje uiteindelijk geboren is,  voelt Siska de navelstreng zitten en haalt hem over het hoofdje. Ook nu willen de schoudertjes niet komen! De vrouw blijft persen, ook al heeft ze geen contractie, dit leidt tot onefficiënt duwen en uitputting! De vroedvrouw zegt dat ze mag blijven persen terwijl wij maar zeggen dat ze moet stoppen wanneer de contractie voorbij is! Kwestie van goede communicatie dus!! We gooiden weer al ons gewicht in de schaal: benen in hyperflexie, suprapubische druk, Eva moest van de vroedvrouw zelfs fundusdruk geven?! Ann en twee andere vroedvrouwen hebben ook aan het kindje getrokken en na een paar minuten (die aanvoelden als een eeuwigheid) kwam een levensloos kindje  tevoorschijn. Ann en Eva kijken direct voor aspiratie, maar het aspiratiesysteem is verdwenen!! Ga naar het OKa, zeggen de sisters! Verdorie! Dus Ann en Eva lopen met die pruts snel naar het Oka, da's trouwens 2 wards verder. Maar gelukkig, even aspireren en stimuleren later doet ons kleintje het veel beter. Oef!

Lunch hadden we wel verdiend!

Na de lunch zat er een vrouw in de wacht die duidelijk in arbeid was. Zij had reeds 2x een keizersnede gehad en moest dus een keizersnede krijgen. Hiervoor waren ze aan het wachten op een dokter, in african style. (dat kan dus nog wel even duren) Deze vrouw had precies wel wat last, dus Eva besloot zich bij haar te zetten, voor het geval dat. En ja hoor, het geval dat kwam eraan. Ze begon duidelijk te persen. Eva riep snel Siska om iemand van de sisters te halen en Ann trok snel steriele handschoenen aan. Ann onderzocht de vrouw en voelde direct een hoofdje. Een keizersnede zou dit niet meer worden. Snel instrumenten halen en Ann deed een vlekkeloze bevalling. Babytje moest even gestimuleerd worden, maar deed het al snel goed. Yihaa!

Hierna werden we nog eens geconfronteerd met het gebrek aan kennis over schouderdystocie. Volgens de sisters moesten Ann en Siska gewoon hebben gewacht op de schoudertjes, deze zouden wel vanzelf zijn gekomen. We hebben ons dan even verdedigd en nog eens goed uit proberen te leggen wat schouderdystocie is en hoe je het herkent. Best wel vervelend, wetende dat we echt mooi het management hebben gevolg dat we op school hebben geleerd. Maar ja.

Op de terugweg zijn we in Mukono even langs de stoffenmarkt gepasseerd. Een paar souvenirtjes gekocht. De mensen thuis mogen we natuurlijk niet teleurstellen hé ;).

Woensdag 03/03

Joepi! Toegekomen en er was een vrouw in arbeid! Zo hebben we het graag! Siska ging eens navragen hoe ver ze was. Het bleek een 6^e zwangerschap te zijn en een tweelingzwangerschap (jeej!!).  Ze had 8 cm ontsluiting.

Siska en Eva maakten zich klaar om ieders een kindje op te vangen. Siska zou het eerste kindje doen (een hoofdligging) en Eva het tweede kindje, wat vermoedelijk een stuitligging was. Spannend!

Terwijl Siska zich al klaarmaakte, begon Eva de vrouw te masseren.

En even later konden ze er ook echt aan beginnen. Ann deed weer fantastisch werk als lieftallige assistente en Siska zorgde voor een vlotte bevalling van het eerste kindje. Een gezond zoontje dat direct de eerste zorgen kreeg van Siska, terwijl Eva zich klaarzette voor het tweede kindje. Dit bleek echter toch een hoofdligging te zijn. Ook dit kindje kwam zeer vlot ter wereld, een meisje dat de eerste zorgen kreeg van Ann. Eva liet de placenta nog afkomen. Dit was een speciale placenta, het was niet één placenta die de twee baby's had gevoed. Maar twee aparte placenta's die aan elkaar waren gegroeid. Je kon echt mooi een scheidingslijn tussen de twee placenta's zien en twee aparte vruchtzakken onderscheiden. Leuk om te zien.

Hierna hebben we nog een hele fotoshoot gedaan met "onze" tweeling.

Na de middag waren er twee vrouwen in the early stage of labour en dat zou nog wel even duren, dus we dachten nog even naar onze tweeling te gaan kijken. Maar toen we buiten de verloskamer stapten, schrokken we ons een bult! Een hele buslading deftig geklede Ugandezen met fotograaf stonden voor onze neus! Dit waren mensen van de StanBic Banc en zij kwamen bedden en voorraden doneren aan het ziekenhuis. Wij dachten uit het beeld te verdwijnen, maar niets was minder waar! Wij als muzungu's moesten mee op de foto met hen! Ineens ging de aandacht van de StanBic mensen naar ons en dokter legde heel trots uit dat wij "zijn" muzungu's waren die bij hen stage deden. Flits, flits, flits van het fototoestel. Man, man, daar hadden we niet op gerekend!

Ze vroegen hoeveel bevallingen we die dag al hadden gedaan. Toen we het vertelden van de tweeling, klonk er direct een koor van "Well done!!" op.

Even later moesten we ook mee op de foto met de twee nieuwe verlosbedden. Zo van die zoals we thuis ook hebben, allé ja, gelijkaardig toch, 't idee is hetzelfde. Er waren beensteunen aan (die hier niet gebruikt zullen worden, ze hangen ook superhoog en kunnen niet lager gemaakt worden) en het achterste deel van het bed kan weggerold worden, er zitten wieltjes onder die anders met remmetjes vaststaan. En onder het voorste deel van het bed hangt een placentakom.  Mooie dingen dus. Wij aan het uitpakken geslagen. Het was precies Kerstmis!

Dus met een tevreden gevoel naar Mukono teruggekeerd!

Donderdag 04/03

Vandaag een heel rustige dag gehad. En regen. En geen stroom. Alles bij elkaar dus...

We zien wel het einde van de literatuurstudie naderen, joepi!!

Weekend 05 - 06 - 07/03

Vrijdag heel mooi weer gehad! Even aan de literatuurstudie gewerkt, even in de zon gelegen en dan ons klaarmaken om naar Kampala te gaan. We hebben afgesproken met Sophie en Lore, onze medestudenten in Kampala.

We hebben we iets langer over de heenreis gedaan als verwacht. Er was namelijk een ongeluk gebeurd vlak buiten Mukono en de weg was helemaal versperd daardoor. Oké, dan maar een eind wandelen. Een eindje verder komen we, gelukkig, een vader en dochter tegen die ons op sleeptouw nemen. Ze zorgen ervoor dat we heel goedkoop een boda kunnen nemen tot vlak na het ongeluk. Hierna zorgen ze ook nog voor een goedkope busrit naar Kampala en brengt de vader ons ook nog tot aan het General Police Station, waar Lore en Sophie ons opwachten. Superlief van die man dus!

Het was een blij weerzien met onze land- en studiegenoten! Samen zijn we dan naar de Craft Market geweest, waar je allerlei leuke Afrikaanse dingetjes kan kopen. We hebben allemaal een leuke tas gekocht met afrikaanse prints en oorbellen met hopen en kettingen ... ja ja het was echt een meisjesdagje uit. ;) Hier komen we nog wel eens terug!

Daarna zijn we naar Garden City gegaan, een grote supermarkt in Kampala waar we inkopen zullen doen en eten. Amaai, da's echt een supermarkt op Europese maat hoor! Alle bijna toch hé ;) . Daar hebben we dan ook allemaal pizza gegeten bij de pizza hot (niet pizza hut). Daarna is Siska opgehaald door Mattias, de Ugandees die haar ouders gaat rondvoeren, want die komen aan vandaag samen met de zus van Siska en haar vriend. Ann en Eva zijn dan richting Mukono vertrokken. Al babbelend ging de rit snel voorbij, met de boda dan naar boven en ons bedje in. Een geslaagd dagje!

Zaterdag zouden Ann en Eva samen met enkele mensen van Besaniya gaan raften op de Nijl. Maar natuurlijk begint het in het midden van de nacht keihard te regen. Na even overleggen met de organisatie en onder elkaar besloten we het er dan toch op te wagen. En ja hoor, een fantastisch dagje volgde! Prachtige natuur, voldoende actie en zon (en ook een knappe raftinginstructeur), tja 't leven kan toch mooi zijn!

's Avond zou Ann samen met Stephanie en Sophie blijven slapen aan de Nijl en Eva zou samen met Sylvie terug gaan naar Mukono. Eva en Sylvie hebben ook nog even rondgelopen in Jinja, waar ook crafts markets zijn, en ja hoor, mooie oorbellen gevonden. ;)

Daarna terug vertokken naar Mukono en in het Colline Hotel gegeten, boda boda naar boven. En doodmoe in ons bedje gevallen.

Zondag nog een luilekkerdagje gehad.

Even een inhaalbeweging: week 3

Maandag 22/02

Wat een nacht!Zo stormen dat het heeft gedaan!! Echt niet te doen, amaai! Donderslagen en bliksemschichten waar we bijna van uit ons bed sprongen. Brrr, chance dat we hier met z'n drieën zijn.

Verder een heel rustige dag geweest.

's Avonds met onze banda- (hut) genoten, Ger en Ria, in het Colline Hotel omdat het hun laatste avond was. Mjammie, we hebben allemaal lekker gegeten hoor!

Wel een leuke anekdote:  Ger, Ann en Siska hadden graag een banana split gehad als dessert, ze hadden dit besteld en even later komt het dametje terug met de mededeling dat er een ingrediënt niet is. Raad maar eens wat er niet was, jaja.. de bananen natuurlijk! Daarvoor moet je wel in Uganda zijn hé! ;p

Dinsdag 23/02

Yihaa, toegekomen en direct actie! Zo hebben we het graag! Siska mocht een prenataal onderzoek doen bij een dame die vermoedelijk in the early 1^st stage of labour (het prille begin van de arbeid) was. Maar dit ging toch sneller als verwacht! De vrouw deed haar benen open en de vliezen stonden al te puilen. "Ooooh!" zei Siska. Snel naar de verloskamer! Siska schoot handschoenen aan en Ann greep ondertussen wat materiaal bij elkaar.

Toen de vrouw eenmaal op een bed in de verloszaal lag, haastte iedereen zich uit de vuurlinie van de puilende vliezen. Deze konden elke moment scheuren en niemand wou gedoopt worden. ;)

Eens de vliezen (veilig) gebroken waren, werd het duidelijk dat deze vrouw een episiotomie (knip) nodig zou hebben. Dus Siska trok haar stoutste schoenen aan om haar eerste episiotomie te plaatsen. De episiotomieschaar maakte het haar echter niet gemakkelijker. Zo bot dat die hier zijn! Gevolg: meer zaag- als knipwerk. Niet fijn dus! Maar ons Siska heeft dat fantastisch goed gedaan! Even later was er weer een gezond Ugandeesje geboren.

De geboorte van de placenta en vliezen verliep iets minder vlot. Zeker niet toen er ineens  een haan in de verloskamer stond! Siska verschoot zich een bult! Je zou voor minder, gewoonweg een haan in 't midden van de verloskamer. Maar ons Ann heeft die goed buitengejaagd en Siska kon zich weer volop concentreren op de volgende uitdaging: de eerste maal hechten.

Da's best wel stressy, zeker zo zonder verdoving. Maar ze heeft dat goed gedaan.

Verder een heel rustige dag gehad.

Woensdag 24/02

Rare dag vandaag.. hoogtepunten en dieptes gehad. Ann en Eva hebben allebei een bevalling kunnen doen.

Na de lunch vertelden de sisters dat er een interessante case was voor ons. Er lag een vrouw op een brancard met twee infuuslijnen, die duidelijk veel pijn had. Weeral kregen we de diagnose abruptio (placentaloslating) te horen. Ook vertelden ze ons dat er geen harttonen meer waren gehoord. Er was dus een grote kans dat het om een dood kindje ging. We hebben deze vrouw dan mee begeleid naar het OKa en Eva zou de baby aannemen. Toen de arts begon met de keizersnede zagen we onmiddellijk dat het niet ging om een abruptio, maar om een uterusruptuur (een baarmoederscheur). Een levenloos kindje kwam tevoorschijn. Eva nam het kindje aan en het typisch Afrikaans spelletje werd gestart. De vroedvrouw deed enkele zwakke pogingen tot reanimatie, maar als Eva wou helpen, moest ze telkens afwachten. Heel verwarrend! Ofwel ga je ervoor ofwel niet! Als student weet je dan ook niet goed wat te doen. Daar had Eva het wel even moeilijk mee. Het kindje was echter duidelijk gestorven, dus de halfslachtige pogingen waren nutteloos en onnodig gefriemel. Het was een prachtig perfect meisje.

Later bleek dat de mama reeds 4 keizersnedes in de voorgeschiedenis had en eigelijk niet thuis mocht bevallen. Ze was in arbeid gegaan en haar baarmoeder was gescheurd ter hoogte van het sectiolitteken.

Toen de mama terugkwam van OKa hebben we het kindje gewogen. Ook een moeilijke moment, zo'n prachtig wezentje dat er niet mocht zijn. Pfft. Als we het kindje gewogen hadden, moesten we het inwikkelen en in een "rekje" leggen. Dan moesten we aan een familielid even laten zien waar het kindje lag. We waren wel blij dat we de emoties zagen van deze vrouw. Maar hadden het zelf ook erg moeilijk toen we de tranen van deze vrouw zagen.

Een emotionele dag dus, blij dat we met z'n drieën zijn om elkaar op te vangen bij deze gebeurtenis.

Donderdag 25/02

‘s Morgens gestart met een bevalling voor Ann. Een stevig jongentje van 4,150kg! Een goeie brok baby dus.

Daarna was het rustig op dienst, dus we zijn een beetje beginnen kuisen. (Benieuwd hoe lang het zo proper zal blijven)

's Middags moesten we mee op ronde met de dokter. Amaai, dat duurde lang! Pfft, en echt niet interessant. Toen dit eindelijk gedaan was, zijn we gaan eten.

De rest van de dag bleef het rustig.

Weekend 26 - 27 - 28/02

Veel literatuurstudie en regen dit weekend. En hier bovenop lang geen stroom gehad. Jeej.

MAAR! Zondag is de zon er na de middag door gekomen. Wij hebben ons dan direct in bikini buiten gelegd om die eerste zonnestralen sinds even op te kunnen vangen. Amaai, 't was hier direct superwarm!

Die avond zijn we in het Colline hotel, hier in ons dorpje,  gaan eten met enkele van onze Besaniya-genoten. Zo zijn we weer klaar voor de nieuwe werkweek.

Week twee

Maandag 15/02

Vandaag een hele kalme dag op dienst. Eva heeft nog een bevalling kunnen doen met behulp van Ann. Een jongentje dat vlot geboren werd. Nadien wel even stressy: de mama begon helderrood te bloeden. Controle van de baarmoeder gaf een mooi harde baarmoeder aan, vreemd?! Waar komt dit bloedverlies dan vandaan? Even later bleek het om een baarmoederhalsscheur te gaan. ( Waarschijnlijk veroorzaakt door de brute zuster die met een getande kocher de vliezen wou breken en daarbij de vrouw erg veel pijn deed)

Dan begint een typisch Afrikaans spelletje van twijfelen: gaan we hechten of niet? Misschien wel, misschien niet? Door de dokter of door de sisters? Ligt de scheur vooraan of achteraan? Achteraan, nee vooraan... of nee toch achteraan. Uiteindelijk werd er na lang twijfelen besloten om toch niet te hechten want "het bloedt toch niet zo fel meer hé?!" Deze beslissing werd gemaakt nadat ze onze mening verschillende keren hadden gevraagd, bij ons weten zijn wij de studenten die dit nog nooit hadden gezien, maar ja...

Een kleine uitwendige scheur zou wel gehecht worden. Sister Kevin vroeg aan Eva of zij dit zou doen en Eva trok dus haar stoutste schoenen aan. Onder begeleiding van de sister ("You stay here and help me!" anders zou ze gewoon weggegaan zijn) begon Eva aan haar eerste hechtpartij. Na bloed (van de vrouw), zweet  (van Eva) en tranen (ook van de vrouw want die naald is echt bot!Het is eigelijk geen hechtpartij maar een boor-/martelpartij!) was deze missie dan toch volbracht.

Na de lunch vertelde dokter Joshua dat er een sectio van een tweelingzwangerschap zou gebeuren en dat wij de baby's mochten aannemen. Dit plan werd echter in de war gestuurd door een vrouw die zich aanmeldde op de raadpleging met koorts en lichte contracties. Na een abdominaal onderzoek en conctrole van de harttoontjes besloot de dokter dat het ging om een abruptio (een loslating van de placenta). Hoe hij dit kon vaststellen met alleen een abdominaal onderzoek van een niet gevoelige, soepele buik en zonder uitwendig bloedverlies was voor ons een raadsel. Hij bleef overtuigd en besloot dat deze vrouw als eerste een sectio moest krijgen. Dit zou een spoedkeizersnede worden (In België zou de baby binnen de kortste tijd geboren zijn). Hier was dit dus een heel andere zaak. Na een halfuur had de vrouw eindelijk een infuus en een blaassonde. Dan hebben we haar naar Oka gebracht. Hier deed iedereen alles op zijn dooie gemak, ze moesten toch wachten tot de dokter er was. Het personeel stond daar maar te lachen en te roepen naar elkaar, terwijl, deze dame maar lag af te zien. Bij een abruptio kan het kindje snel sterven omdat er geen bloedtoevoer naar de placenta gaat. We bereidden ons dus al maar voor op een dode baby. Ann zou het kindje aanpakken en moest zich daarom "steriel" aankleden (niet te vergelijken met steriel bij ons hoor). De anesthesist was ondertussen eindelijk gearriveerd, de dokter nog niet. Pas na nog een dik anderhalfuur wachten kwam de dokter erdoor. Na ruim 3 uur werd er dan eindelijk gestart aan de "spoed"sectio. Groot was onze verbazing dus toen er een springlevend kind uitkwam!!!

Tjaa, foute diagnose zei de dokter, het bleek om een retroplacentair hematoompje (bloedklonter achter de placenta) te gaan. Hadden we ons al die tijd zorgen gemaakt voor niks. Emotionele rollercoaster dus. Zoals Eva het zou zeggen: om uw kas van op te vreten!

Dinsdag 16/02

Toen we wakker werden regende het. Niet gewoon een beetje, maar een echte Ugandese stortbui. Met zo'n weer kunnen we niet veilig onze Besaniya Hill af en moesten we uit noodzaak wat later vertrekken. We waren niet de enigen die last hadden om er te geraken, de wegenstructuur is hier echt niet zo geweldig. Dat merkte je aan het weinige personeel dat aanwezig was en de afwezigheid van patiënten.

Deze kalmte duurde de hele dag voort.

In de namiddag was er wel een speed delivery, veel moest Siska niet doen, het kindje werd gewoon in de vliezen geboren. Wij noemen dit dan een kindje dat met de helm op geboren wordt. Dit zou geluk moeten brengen. De sisters vonden dit heel grappig, hier hadden ze nog nooit van gehoord.

Siska had wel wat meer werk met de geboorte van de placenta en de vliezen. Maar ook dit liep goed af.

Woensdag 17/02

Weer regen. De hele nacht lang. Niet fijn.. we willen zonneke!

Ook op dienst merken we weer een duidelijk verschil in drukte. Terug een superkalme dag vandaag. Echt vervelend zo.

Donderdag 18/02

Toegekomen op dienst en ja hoor, goede moed gekregen! Twee vrouwen in de labour ward!! Een met 7 cm en een met 8 cm ontsluiting. Yihaa!!

We storten ons meteen op de begeleiding van deze twee dames. Eva zou de mama van 18 jaar, eerste zwangerschap, met 7 cm volgen en Siska zou de mama van 22 jaar, tweede zwangerschap, met 8 cm volgen. Toen we het meisje van 18 zagen, stelden we ons al vragen of zij effectief vaginaal zou kunnen bevallen. Het was een heel freel meisje met een smal bekkentje. We hadden er geen goed oog in.

De dame die Siska zou volgen, had dan weer heel onregelmatige contracties. Ze wou eens even kijken in het dossier van deze dame of dit al de hele tijd zo was, maar er was nergens een dossier te vinden. Volgens de sisters van de nacht was deze vrouw nog niet opgenomen.

Eva haar meisje hard sterke regelmatige contracties en het hartje van de foetus klopte zeer goed. Vaginale onderzoeken vond ze duidelijk niet fijn, Eva moest ze nog maar net aanraken of het meisje riep het al uit. Pfft, dat is echt niet fijn om te moeten doen.

Bij het vaginaal onderzoek voelde Eva een vreemde geribbelde structuur achteraan en kon niet direct zeggen wat dit was. Na onderling overleg dachten we dat dit het promontorium (onderste deel ruggengraat, bovenste stukje van het heiligbeen) moest zijn, wat duidt op een zeer klein bekken. Deze bevinding deelden we even mee met de vroedvrouw, maar deze zei dat we gewoon moesten afwachten en dat de vrouw het wel aan zou geven als ze klaar was om te persen. Ze voelde zelfs niet eens na om dit vermoeden te checken, hoewel we dit hadden gevraagd.

Ondertussen had Siska haar dametje ook nog eens onderzocht en dit bleek absoluut geen 8 cm te zijn. Dat beloofde niet veel goeds samen met de onregelmatige contracties.

Even later bleek dat de moeder van deze vrouw een verkeerde naam had opgegeven en vonden we het dossier dus wel terug. Ze bleek al van de dag ervoor 's morgens in arbeid te zijn en was doorgestuurd door het plaatselijke health center. Hoewel ze reeds van de vorige avond in het Kawolo Hospital was, had ze nog geen enkele behandeling gehad. Nog geen oxytocine om de weeën te versnellen of niets.

Ondertussen waren Ann en Eva ervan overtuigd dat hun dame niet vaginaal zou kunnen bevallen, dit was onmogelijk. Ze stond al een uur op 10 cm en het hoofdje zat niet veel lager als voordien. We zeiden dit nogmaals tegen Sister Irene en zij besloot de vrouw dan ook nog eens te onderzoeken. Maar hoe!!!??!!!??!! We hadden nog nooit zo'n onzachtzinnig vaginaal onderzoek gezien. Zoder ons haar bevindingen mee te delen, besloot ze om een blaassonde te plaatsen. Maar wat voor één, zo'n grote sonde hebben we nog niet veel gezien. De vrouw onderging deze procedure dan ook niet lijdzaam. Nadien kregen we dan toch te horen dat ze het bekken te klein had gevonden en dat deze vrouw een sectio zou krijgen.

De mama die Siska begeleidde ging ondertussen nog steeds niet vooruit. Zij kreeg dan ook maar een keizersnede (als we dan toch bezig zijn). En kreeg ook de noodzakelijke voorbereiding.

Het leek nog een eeuwigheid te duren eer onze mama's naar Oka mochten vertrekken. Ons fijngebouwd dametje had ondertussen de ene hevige perswee na de andere. Al masserend probeerde Eva haar pijn te verlichten. Uiteindelijk kregen ze dan hun keizersnedes. Oef! Twee gezonde baby's werden geboren.

Niet het einde dat we verwacht hadden toen we 's morgens toekwamen, maar al bij al een goede afloop.

Op naar het een weekend vol literatuurstudie.. jeej! :s

Weekend: Vrijdag 19/02, Zaterdag 20/02, Zondag 21/02

Veel gewerkt voor school, uitgeslapen (heel belangrijk), beetje zonnen en een welverdiende afkoeling gehad in het zwembad van het plaatselijke hotelletje. Ook nog een heerlijke maaltijd gehad, gemaakt door één van onze medebewoners van Besaniya, kipsatétjes met gebakken aardappeltjes en koude groentjes... mjammie!

Vervolg week 1

Dinsdag begon vrij rustig, de eerste bevalling heeft Ann voor haar rekening genomen. Het was een stevig kindje van vier kg! Toen ze de vrouw onderzocht zat het hoofdje precies vast achter de symfyse en voelde ze achteraan de vruchtzak. Het hoofdje daalde moeilijk in, en toen de vroedvrouw de opdracht gaf om de vliezen te breken weigerde Ann dit te doen omdat het hoofdje nog niet vast zat. (Gevaar voor navelstrenguitzakking!) Iets later drukte het hoofdje goed aan, werden de vliezen gebroken en is de vrouw goed bevallen.

Rond de middag lag er nog een vrouw die zou bevallen van haar eerste kindje. Ze had volledige ontsluiting, maar het hoofdje zat nog erg hoog. We zijn dan eerst iets gaan eten, en tegen dat we terug kwamen was de vrouw klaar om te bevallen. Ann had al snel door dat deze vrouw zou inscheuren als we niet zouden knippen. Sister Kevin zei dat zij wel zou knippen. Met de episioschaar in haar hand liet ze de ene na de andere contractie voorbij gaan, maar toch knipte ze niet. Haar uitleg was dat ze liever niet knipte, en nog even wou afwachten. Het resultaat was een tweedegraadsruptuur (bijna door de anale sfincter). Deze vrouw heeft heel erg afgezien tijdens het hechten aangezien dit allemaal zonder verdoving gebeurt. Terwijl Ann met deze bevalling bezig was deed Eva haar tweede bevalling. Het was een vrouw die steeds haar benen toekneep en niet stopte met duwen toen bleek dat de navelstreng vast zat rond het nekje van de baby. Eva heeft dan eerst de navelstreng doorgesneden en dan het kindje er uit gehaald. Het zweet brak Eva uit, maar ze bleef helder van geest en nam de acties die nodig waren zonder aarzelen. Achteraf bleek dat deze vrouw bang was van de mzungu-girls! Waarom laten ze deze vrouw dan bij ons bevallen?!

Rond drie uur kwam er een vrouw binnen die een tweeling verwachtte. Toen ze haar slipje uitdeed viel er een hele klodder bloed op de grond. Wij keken elkaar onmiddellijk aan en dachten duidelijk hetzelfde: placenta praevia? Dan mag zij niet vaginaal bevallen. De sisters bleven gewoon wat kijken, en zeiden langs hun neus weg 'maybe,placenta praevia...'. Toen ze na vijftien minuten nog niet in gang schoten vroegen we wat er zou gebeuren. Het plan was nog een uurtje te wachten en als het bloeden dan zou overgaan zou ze toch nog normaal kunnen bevallen. Wij zagen dat plan niet goed zitten, maar net toen we dachten dat onze shift erop zat zei de vroedvrouw dat de tweeling eraan kwam. Siska deed snel handschoenen aan, zij zou de eerste baby halen. Het stuitje kwam er al aan en Siska was opgewonden toen ze dit zag: haar eerste twin én een stuit! Het kleintje kwam er vlot uit, terwijl de zuster zich bezig hield met het kindje en Eva haar handschoenen aandeed voor de tweede twin, waste Siska haar handen. Ze was super enthousiast dat ze dit had kunnen doen, maar de extase was van korte duur. Het kindje deed het niet zo goed. Ann en Siska ontfermden zich over het kleine meisje en trachtten haar te stimuleren tot ze goed zou doorademen. Toen ze begon te huilen konden we wel mee huilen van opluchting. Toen Eva heel enthousiast riep 'kijk de voetjes komen eerst!', dachten wij: oh Eva, nog niet te euforisch worden, eerst zien of jouw baby het goed doet. De bevalling ging weer erg vlot, maar ook dit kleintje deed het niet zo goed. Het werd geaspireerd, Eva gaf hartmassage en de zuster beademde met de ambu. Het kleine jongetje kwam dan ook bij, en de opluchting was weer groot! Nog even op de foto, en nu konden we ons pas echt opgelaten voelen over deze ervaring, die nog lang bleef nazinderen!

Toen we naar huis reden was Ann eigenlijk wel een beetje jaloers, maar de volgende tweeling zou voor haar zijn. Als het kon nog een stuitje ook?

Woensdag 10/02

Toen we op de afdeling kwamen was er nog niet veel bedrijvigheid. Er lag maar één vrouw op een korte bevallingstafel van ongeveer één meter lang. Ze waren de verloskamer aan het poetsen en we dachten dat ze daarom op dat ongemakkelijke bedje lag. Na het poetsen mocht ze echter niet naar een groot bed, ze moest blijven liggen. We vernamen dat ze negentien jaar was, een primigravida (eerste zwangerschap), acht centimeter ontsluiting had, en dat het een tweeling was. Het eerste kindje was dan ook nog eens een stuitligging! Wat een toeval! Het eerste kindje mocht Ann dan laten komen. Het hypernerveuze enthousiasme van de dag ervoor werd getemperd door de gedachte aan de tweeling van gisteren. Hopelijk zou deze bevalling ook goed verlopen. We hebben het meisje de hele verdere arbeid begeleid, we zeiden sussende woorden en bleven aan haar zijde. Dit was de eerste bevalling waarbij we ons ook nuttig voelden tijdens de arbeid. Hier wordt er echt geen tijd voor gemaakt. Ze worden enkel vaginaal onderzocht om de "stand" bij te houden en voor de rest worden ze alleen gelaten. Toen Ann een vaginaal onderzoek uitvoerde voelde ze de vliezen direct zitten en geen hoofdje, maar inderdaad een stuit! De vliezen wou ze nog niet breken omdat het stuitje nog niet goed aandrukte. De zuster deed dit echter een minuut later wel. Ze foefelde er een voetje uit en liet Ann dan begaan. Eerst kwamen de twee beentjes en dan het buikje. Voordat de schoudertjes kwamen draaide het rugje naar boven. De twee armpjes werden afgehaald en dan kwam het cruciale moment: zou het hoofdje er gemakkelijk uit komen of niet?! Het was immers een eerste bevalling en het kindje moest de weg nog vrij maken. Het hoofdje kwam moeilijk. Uiteindelijk kwam het dan toch met behulp van Ann haar vinger in het mondje. Het kleintje had wat stimulatie nodig, maar kwam er snel door. Het woog 2.200kg, zo'n prutske zou bij ons direct de couveuse invliegen en gemonitord worden, hier dus niet. Dicht bij de mama liggen en hopen dat ze snel groeit is de boodschap. Siska liet het tweede meisje geboren worden. Zij deed het minder goed. Zelfs na stimulatie, ambu en hartmassage bleef ze moeite hebben met ademen en haar kleur was niet mooi roze. Siska ging met haar kleintje op zoek naar zuurstof, een vroedvrouw ging met haar mee. Eerst moesten ze nog langs dokter Joshua die op zijn dooie gemak nog naar de longetjes luisterde, zei dat ze vrij waren, en zuurstof voorschreef. Alles ging zo traag dat Siska ongeduldig werd. Pas na twintig minuten kreeg het ondertussen grauwe meisje zuurstof toegediend. Het neusbrilletje was een volwassen maat en werd in de veel te kleine neusgaatjes gepropt. Eén uur heeft het kleintje zuurstof gekregen. Terwijl de anaesthesist telkens probeerde een huilreactie los te krijgen door super hard tegen haar voetje te titsen. De man stuurde Siska met het kleintje terug naar dokter Joshua voor herevaluatie. Die pitste keihard in haar armpje zodat zijn nagels er nog heel lang in bleven staan, arm dutske! Al kreunend werd het meisje bij de mama gelegd. De kindjes kregen onze naam. Het eerste heette Ann Rosette, en het tweede Siska Rose. Zouden deze twee kleine naamgenootjes er wel doorkomen? Met een bang hartje gingen we naar huis en hoopten we op een goede afloop.

Donderdag 11/02

Vandaag was Eva ziek en gingen Siska en Ann alleen naar het ziekenhuis. Het eerste wat we deden was langsgaan bij onze tweeling. Na een kleine zoektocht hadden we ze gevonden en kleine Siska en Ann deden het super goed! Ze zagen mooi roze, kreunden niet meer, en hadden 's nachts al vaak willen drinken. Wat een opluchting! Zij wonen in Mukono en we hebben hun telefoonnummer gekregen zodat we in de volgende drie maanden nog eens op bezoek konden komen. Zo zien we ze toch een beetje opgroeien!

De vrouw waarvan we maandag te horen hadden gekregen dat ze een baby verwachtte met anencephalie (zonder schedeldak) was nu goed in arbeid. Ann zou deze bevalling voor haar rekening nemen. De baby kwam er zeer snel uit, nog voor ze haar handschoenen kon aandoen. Het was nog maar een klein prutsje van 27 weken dat reeds gestorven was in de buik. Met deze aandoening had het geen kans op overleven. Het was geen mooi zicht, maar het omgaan met de baby ging haar verbazend genoeg nog redelijk goed af. Nadat de placenta geboren was hield ze zich op het bed ernaast bezig met het afnavelen van de baby. Carla (Nederlandse vroedvrouw) zag de mama kijken en vroeg of ze de baby even wou zien. Ze knikte en dus lieten we haar het jongetje zien.  Daarna heeft Ann het kindje in doeken gewikkeld en even weg gelegd. De moeder was helemaal alleen en er was niemand om haar te steunen, dit kan je je bij ons niet voorstellen.

Na de middag had Siska nog een vlotte bevalling gedaan en daarna gingen we de prenatale raadplegingen nog wat opvolgen. Er kwam een vrouw in arbeid en wij gingen ze onderzoeken. Ze geraakte niet eens op de onderzoekstafel! Ze riep: musao! En haar water brak. Sister Irene (aka spleetje, want ze heeft een spleetje tussen haar tanden) nam de vrouw bij haar arm en sleurde haar en haar plastiek mee naar de verloskamer. Daar smeet ze een andere vrouw in arbeid van het bed en duwde deze vrouw erop. Ze foefelde de plastiek nog onder haar en we zagen tussen haar benen het hoofdje al staan. Ann haastte zich om haar handschoenen aan te doen terwijl het hoofdje geboren werd. Na het nekje gecontroleerd te hebben liet ze de baby vlot geboren worden. Wat een speed-delivery! Zo'n snelle bevalling hadden we nog niet meegemaakt!

Na deze bevalling zat onze werkdag en tevens onze eerste werkweek erop. En wat een week!

Een kort overzicht:

- twee twins

- drie stuit

- meerdere reanimaties van baby's

- eclampsie-aanval

- anencephalie

- speed-delivery

- navelomstrengeling

- weigering van vrouw om zich te laten hechten

- vermoeden van placenta praevia eindigend in een normale vaginale bevalling (twins+stuit)

Volgende pagina »